آخرین مطالب
امکانات وب
امام موسی کاظم علیه السلام فرمودند:
1ـ وَجَدْتُ عِلْمَ النّاسِ فى ارْبَعٍ: اوَّلُها اءنْ تَعْرِفَ رَبَّكَ، وَالثّانِيَةُ انْ تَعْرِفَ ما صَنَعَ بِكَ، وَالثّالِثَةُ انْ تَعْرِفَ ما ارادَ مِنْكَ، وَالرّبِعَةُ انْ تَعْرِفَ ما يُخْرِجُكَ عَنْ دينِكَ.1
تمام علوم جامعه را در چهار مورد شناسائى كرده ام:
اوّلين: آن ها اين كه پروردگار و آفريدگار خود را بشناسى و نسبت به او شناخت پيدا كنى .
دوّم: اين كه بفهمى كه از براى وجود تو و نيز براى بقاء حيات تو چه كارها و تلاش هائى صورت گرفته است.
سوّم: بدانى كه براى چه آفريده شده اى و منظور چه بوده است .
چهارم: معرفت پيدا كنى به آن چيزهائى كه سبب مى شود از دين و اعتقادات خود منحرف شوى يعنى راه خوشبختى و بدبختى خود را بشناسى و در جامعه چشم و گوش بسته حركت نكنى.
2ـ رَحِمَ اللّهُ عَبْدا تَفَقَّهَ، عَرَفَ النّاسَ وَلايَعْرِفُونَهُ.2
خداوند متعال رحمت كند بنده اى را كه در مسائل دينى و اجتماعى و سياسى و... فقيه و عالم باشد و نسبت به مردم شناخت پيدا كند، گرچه مردم او را نشناسند و قدر و منزلت او را ندانند.
3ـ ما قُسِّمَ بَيْنَ الْعِبادِ اءفْضَلُ مِنَ الْعَقْلِ، نَوْمُ الْعاقِلِ اءفْضَلُ مِنْ سَهَرِالْجاهِلِ3
چيزى با فضيلت تر و بهتر از عقل، بين بندگان توزيع نشده است، تا جائى كه خواب عاقل ـ هوشمند ـ افضل و بهتر از شب زنده دارى جاهل بى خرد است.
4ـ إ نَّ اءهْلَ الاْ رْضِ مَرْحُومُونَ ما يَخافُونَ، وَ اءدُّوا الاْ مانَةَ، وَ عَمِلُوا بِالْحَقِّ.4
اهل زمين مورد رحمت ـ و بركت الهى ـ هستند، مادامى كه خوف و ترس ـ از گناه و معصيت داشته باشند ـ، اداى امانت نمايند و حقّ را دريابند و مورد عمل قرار دهند.
5 ـ بِئْسَ الْعَبْدُ يَكُونُ ذاوَجْهَيْنِ وَ ذالِسانَيْنِ.5
بد شخصى است آن كه داراى دو چهره و دو زبان مى باشد، ـ كه در پيش رو چيزى گويد و پشت سر چيز ديگر ـ.
6ـ اَلْمَغْبُونُ مَنْ غَبِنَ عُمْرَهُ ساعَةً.6
خسارت ديده و ورشكسته كسى است كه عُمْر خود را هر چند به مقدار يك ساعت هم كه باشد بيهوده تلف كرده باشد.
7ـ مَنِ اسْتَشارَ لَمْ يَعْدِمْ عِنْدَ الصَّوابِ مادِحا، وَ عِنْدَالْخَطإ عاذِرا.7
كسى كه در امور زندگى خود با اهل معرفت مشورت كند، چنانچه درست و صحيح عمل كرده باشد مورد تعريف و تمجيد قرار مى گيرد و اگر خطا و اشتباه كند عذرش پذيرفته است
8ـ مَنْ لَمْ يَكُنْ لَهُ مِنْ نَفْسِهِ واعِظٌ تَمَكَّنَ مِنْهُ عَدُوُّهُ يعني الشّيطان.8
هركسى عقل و تدبيرش را مورد استفاده قرار ندهد، دشمنش ـ يعنى ؛ شياطين إنسى و جنّى و نيز هواهاى نفسانى ـ به راحتى او را مى فريبند و منحرف مى شود.
9ـ لايَخْلُو الْمُؤْمِنُ مِنْ خَمْسَةٍ: سِواكٍ، وَمِشْطٍ، و سَجّادَةٍ، وَ سَبْحَةٍ فيها اءرْبَعٌ وَ ثَلاثُونَ حَبَّة ، وَ خاتَمُ عَقيقٍ.9
مؤمن هميشه همراه خود پنج چيز بايد داشته باشد: مسواك، شانه ، مهر و جانماز، تسبيح براى ذكر گفتن انگشتر عقيق به دست راست داشتن در حال نماز و دعا و...
10ـ لاتَدْخُلُواالْحَمّامَ عَلَى الرّيقِ، وَلاتَدْخُلُوهُ حَتّى تُطْعِمُوا شَيْئا.10
بعد از صبحانه، بدون فاصله حمّام نرويد؛ همچنين سعى شود با معده خالى داخل حمام نرويد، بلكه حتّى الامكان قبل از رفتن به حمّام قدرى غذا بخوريد.
11ـ اِيّاكَ وَالْمِزاحَ، فَاِنَّهُ يَذْهَبُ بِنُورِ ايمانِكَ، وَيَسْتَخِفُّ مُرُوَّتَكَ.11
فرمود: بر حذر باش از شوخى و مزاح بى جا چون كه نور ايمان را از بين مى برد و جوانمردى و آبرو را سبك و بى اهميّت مى گرداند.
12ـ اللَّحْمُ يُنْبِتُ اللَّحْمَ، وَالسَّمَكُ يُذيبُ الْجَسَدَ.12
خوردن گوشت، موجب روئيدن گوشت در بدن و فربهى آن مى گردد؛ ولى خوردن ماهى، گوشت بدن را آب و جسم را لاغر مى گرداند.
13ـ مَنْ صَدَقَ لِسانُهُ زَكى عَمَلُهُ، وَ مَنْ حَسُنَتْ نيَّتُهُ زيدَ فى رِزْقِهِ، وَ مَنْ حَسُنَ بِرُّهُ بِإ خْوانِهِ وَ اءهْلِهِ مُدَّ فى عُمْرِهِ.13
هركه زبانش صادق باشد اعمالش تزكيه است، هركه فكر و نيّتش نيك باشد در روزيش توسعه خواهد بود، هركه به دوستان و آشنايانش نيكى و احسان كند، عمرش طولانى خواهد شد.
14ـ اِذا ماتَ الْمُؤْمِنُ بَكَتْ عَلَيْهِ الْمَلائِكَةُ وَ بُقاعُ الاَْرضِ.14
زمانى كه - دانشمند - مؤمنى وفات يابد و بميرد، ملائكه ها براى او گريه مى كنند.
15ـ الْمُؤْمِنُ مِثْلُ كَفَّتَىِ الْميزانِ كُلَّما زيدَ فى ايمانِهِ زيدَ فى بَلائِهِ.15
مؤمن همانند دو كفّه ترازو است، كه هر چه ايمانش افزوده شود بلاها و آزمايشاتش بيشتر مى گردد.
16ـ مَنْ اَرادَ انْ يَكُونَ اءقْوىَ النّاسِ فَلْيَتَوَكَّلْ علَى الله.16
هركس بخواهد (در هر جهتى) قوى ترينِ مردم باشد بايد توكّل در همه امور، بر خداوند سبحان نمايد.
17ـ اءداءُالاْ مانَةِ وَالصِّدقُ يَجْلِبانِ الرِّزْقَ، وَالْخِيانَةُ وَالْكِذْبُ يَجْلِبانِ الْفَقْرَ وَالنِّفاقَ.17
امانت دارى و راست گوئى، هر دو موجب توسعه روزى مى شوند؛ وليكن خيانت در امانت و دروغ گوئى موجب فلاكت و بيچارگى و سبب تيرگى دل مى باشد.
18ـ ابْلِغْ خَيْرا وَ قُلْ خَيْرا وَلاتَكُنْ إ مَّعَة.18
نسبت به هم نوع خود خير و نيكى داشته باش، و سخن خوب و مفيد بگو، و خود را تابع بى تفاوت و بى مسئوليت قرار مده.
19ـ تَفَقَّهُوا فى دينَاللّهِ، فَاِنَّ الْفِقْهَ مِفْتاحُ الْبَصيرَةِ، وَ تَمامُ الْعِبادَةِ، وَ السَّبَبُ اِلَى الْمَنازِلِ الرَفيعَةِ وَالرُّتَبِ الْجَليلَةِ فِى الدّينِ وَالدّنيا.19
مسائل و احكام اعتقادى و عملى دين را فرا گيريد، چون كه شناخت احكام و معرفت نسبت به دستورات خداوند، كليد بينائى و بينش و انديشه مى باشد و موجب تماميّت كمال عبادات و اعمال مى گردد؛ و راه به سوى مقامات و منازل بلندمرتبه دنيا و آخرت است .
20ـ فَضْلُ الْفَقيهِ عَلَى العابِدِ كَفَضْلِ الشَّمْسِ عَلَى الْكَواكِبِ، وَ مَنْ لَمْ يَتَفَقَّهْ فى دينِهِ لَمْ يَرْضَ اللّهُ لَهُ عَمَلاً.20
ارزش وفضيلت فقيه بر عابد همانند فضيلت خورشيد بر ستاره ها است .و كسى كه در امور دين فقيه و عارف نباشد، خداوند نسبت به اعمال او راضى نخواهد بود.
پی نوشت ها:
1ـ كافى : ج 1، ص 50، ح 11، اءعيان الشيعة : ج 2، ص 9، نزهة النّاظر: ص 121، ح 1.
2ـ نزهة النّاظر و تنبيه الخاطر حلوانى : ص 122، ح 2.
3ـ تحف العقول : ص 213، بحارالا نوار: ج 1، ص 154، ضمن ح 30، و ج 75، ص 312، ضمن ح 1.
4ـ تهذيب الا حكام : ج 6، ص 350، ح 991، وافى : ج 4، ص 433، ح 2273.
5ـ تحف العقول، ص 291، بحارالا نوار: ج 1، ص 150، ضمن ح 30.
6ـ نزهة الناظر و تنبيه الخاطر حلوانى : ص 123، ح 6.
7ـ نزهة الناظر و تنبيه الخاطر: ص 123، ح 13، بحارالا نوار: ج 75، ص u200d 140، ح 37.
8ـ نزهة الناظر و تنبيه الخاطر: ص 124، ح 15.
9ـ بحارالا نوار، ج 98، ص 136، ح 76، مصباح المتهجّد شيخ طوسى : ص 735، ب 3.
10ـ وسائل الشّيعة، ج 2، ص 52، ح 1454.
11ـ وسائل الشّيعة، ج 12، ص 118، ح 15812.
12ـ وسائل الشيعة، ج 25، ص 78، ح 21240.
13ـ تحف العقول، ص 388، س 17، بحارالا نوار: ج 75، ص 303، ضمن حديث 25.
14ـ اصول كافى، ج 1، ص 38، بحارالا نوار، ج 82، ص 177، ح 18.
15ـ تحف العقول، ص 301، بحارالا نوار، ج 78، ص 320، ضمن ح 3
16ـ بحارالا نوار، ج 75، ص 327، ضمن ح 4.
17ـ تحف العقول، ص 297، بحارالا نوار، ج 75، ص 327، ضمن ح 4.
18ـ تحف العقول، ص 304، بحارالا نوار، ج 2، ص 21، ح 62، و ج 75، ص 325، ح 2.
19ـ تحف العقول، ص 302، بحارالا نوار، ج 10، ص 247، ح 13.
20ـ تحف العقول، ص 303، بحارالا نوار، ج 10، ص 247، ح 13.
برگرفته از کتاب: چهل داستان و چهل حدیث زندگانی موسی بن جعفر علیه السلام، عبداللّه صالحى.
ما را در سایت پایگاه فرهنگی حجت الاسلام صمد خلیلی دنبال میکنید
برچسب: احادیث گهربار از امام جواد,
نویسنده:
بازدید: 17